Aleyşüa&Keabz
AFÜACHÜARA VE AFÜACHÜAYÜ (CENAZE VE HABERCİSİ)
YENER ASUGBA tarafından yazıldı.    Cumartesi, 10 Ocak 2009 21:36    PDF Yazdır e-Posta

                                              

Kelime anlamı olarak AFACHÖRA cenaze haberi vermeye gitmek demektir. Eski zamanlardan beri Abhazlar'ın cenazeleri olduğunda, cenaze sahiplerinin ve yakınlarının büyüklerinin bir araya gelerek vefat haberinin köylere, şehirlere ve diğer yerleşim yerlerinde bulunan insanlara ulaştırılması ve bu ulaştırma görevlerinin kimlere verileceği kararlaştırılır ve güzergahlar belirlenerek görev verilenler yola çıkarılır. İşte bu güzergahların kendisine söylendiği, kimlere gidileceği belirlenen görevlilere de AFACHÖYÜ denir.

AFACHÖYÜ büyükleri tarafından belirlenen ve gittiği köy, şehir, kasaba'da kimlere, hangi adreslere uğrayacağının listesini alır ve zaman kaybetmeden yola koyulur. Önceden belirlenen sırayla gidip uğradığı yerlere kimin vefat ettiğini, cenazenin ne zaman ve nereden kaldırılacağını söyleyerek yoluna devam eder. Haber verdiği kişiler de kendi köylerinde ( mahalle, kasaba v.b) bulunan diğer insanlarında duyması için ev hanesinden gençleri yollayarak veyahut bizzat kendisi yada Camii'lerinde Sela verilmesini sağlayarak haberdar eder.

AFACHÖRA ciddiyet isteyen bir görev olduğundan dikkat edilmesi gereken kuralları bünyesinde barındırır. AFACHÖYÜ giyinişi itibarı ile özensiz ve uygun olmayan kıyafetler giymez. Zamanımızda önemini kaybetmiş olsada eskiden AFACHÖYÜ nün şapka giymesi, ceket giymiş olması gibi özellikler aranırdı.

AFACHÖYÜ haber vermek için uğradığı hanede, kendisine nezaketen eve girip soluklanması veya yiyecek bir şeyler sunulması teklifi yapılsada oturmaması daha uygundur. Ama bazı hallerde, mesela o köyde veya yakında haber verilecek bir başkası varsa ve ev sahipleri o adrese kendilerinin gidebileceklerini ve o haber verilip dönülene kadar kendisin oturup soluklanması konusunda ısrar edilirse bir mahsur gözükmez. Ama haber verildiğini söylediklerinde hemen müsadesini isteyip güzergahına devam eder.(Eskiden AFACHÖRA'nın yayan veya atlı olarak yapıldığının göz önünde bulundurulması, soluklanmada neden ısrar edilirki? sorusuna cevap olabileceği düşünülmelidir)

Kendisine verilen güzergah ve adresleri bitiren AFACHÖYÜ tekrar geri döner ve büyüklerine kendisine verilen görevi bitirdiğini söyler ve başka istikamet verilmediği takdirde görevini tamamlamış olur.

Maalesef bu güzel uygulama telefonun hayatımızın olmazsa olmaz parçası olmasından sonra sürdürebilirliğini kaybetmiştir yani teknolojiye ve zamana yenik düşen geleneklerimiz arasında yerini almıştır. O yüzden yukarıda verilen bilgilerde AFACHÖYÜ' nün atına nasıl binip neresinden ineceği, haber vermeye gittiği hanede atından nerden ve nasıl şekilde ineceği gibi eski ve ayrıntılı ritüellerimiz gerekli görülmeyerek yer almamıştır

 

 

 

Son Güncelleme ( Cumartesi, 14 Şubat 2009 22:34 )
 

Yorumlar 

 
+1 #4 avatara 2009-08-20 10:56 arkadaşlar AFACHÖRA sadece birinin öldüğünü giğerlerine duyurma işi değildir.cenazeye katılacak insanlara konulan hatırın bir göstergesi,tanı şıp kaynaşmanın biryolu ve gençlerin apsuva köy ve güzergahları öğrenmelerinin çok güzel bir yöntemidir.Unutulmamalıdır ki telefonla haber vermek zamanla telefonla başsalığı dileme hakkını doğurur ki ançö bizi bundan korusun.bu gün her hangi bir apsuva köyünden 20'li yaşlarında bir gencimizi gumaya,sazköye, çaybaşına,aktef eye yollayın bakalım bulabilecekmi veya isimlerini biliyor mu bu köylerden hiç teklifsiz gideceği tanış olduğu bir yaşıtı var mı?Muhabbetler bitti,düğünler can çekişiyor,köyle rde yaşayan büyüklerimize allah uzun ömür versin cenazelerde angarya gelmeye başladı hatta iyi takib edenede senin işin yok yakıştırması yapılıyor.Lafın kısası teknoloji,ekono mi ve apsuwara zor zanaat.
herkese selamlar.
 
 
0 #3 ASUGBA_AHAKUYTRA 2009-01-18 19:43 Teknoloji gücü olanların karşısında Kafkasyalılar'ın tarih boyunca nasıl mücadele edip ayakta kalmayı başardığını tarih yazmıştır. Haklsınız. Bizde her fırsatta kamalarımızın tanklardan üstün olduğunu söylerken bunu szin düşündüğünüz gibi düşünerek söylemekteyiz.Yazdıklarınızı dikkate alacağımızı belirtir konuya yapabildiğimi kadar ek yapacağımız söyleyerek saygılar sunarız.
 
 
0 #2 esen 2009-01-18 14:40 Teknolojinin hayatımıza müdahelesine değünmeniz dogrudur ancak bunu baki zannetmemekte yarar var.Şu an bütün bu teknolojik sistemin bir göktaşı yagmuruyla darmaduman olmayacagı konusunda bir garantiniz var mı? Ata nasıl binileceginin kuralları belirlenirken bu gelenek mutlaka bir deneyimin sonucu yerleşmiştir. Şöyle düşünelim eğer sürgünde gelenler, dillerini, geleneklerini korumasaydı biz ne bilecektik? Onların muhafaza ettiği absuva koşarayı anavatan evlatları diasporadan öğrendi.
Veya şöyle düşünün, teknoloji bir savaş aygıtı olarak bir ülkeyi yerlebir ediyor.Ve o ülkenin halkı çete savaşlarıyla, gerilla taktikleriyle o teknoloji sahiplerinin canını burnundan getiriyor.
Demekki en değerli teknoloji insanın deneyimler yoluyla kazandığı öğretilerdir. Bu nedenle hiçbir bilgiyi değersiz sanmayın.Lütfen yazıları tamamlayın.Bu değerli hzmetler için daarala yıtabub
 
 
+1 #1 BirsenHan 2009-01-14 01:40 almışsınız.Teknolojinin Hayatımızı olumsuz yönde etkilemesine her ne kadar izin vermesekte,çocu klarımızın kitap okuma,yazma alışkanlığını sağlamaya çalışıp,teknolo jiyi doğru bir şekilde kullanmasını aile'lerin duyarlı olmasına,ve eğitimde en önemli etken yine aile yapısı olduğuna inanıyorum.Bü güzel yazıyı yazdığınız için teşekkürler.Yüreğinize sağlık.
Ben yinede eski örf adetlerimizi,ai lemi çok özlüyorum.Sevgiyle Kalın
 

Üye olmadan yorum yazamazsınız.

Üye
olmak için tıklayın.

JoomlaWatch Stats 1.2.8b_08-dev by Matej Koval