Aleyşüa&Keabz
TASAAGARA-WORİDEYDA(GELİN GETİRME)
YENER ASUGBA tarafından yazıldı.    Pazar, 18 Ocak 2009 15:40    PDF Yazdır e-Posta

Gelinin damat evine getirildiğinde eve girmesinden önce bahçede toplanan insanların genellikle karşı karşıya durarak ve  koro halinde söylenen bir nevi ağıttır.

Gerekli hazırlıklar yapıldıktan sonra gelin damat evinin bahçesinde atında yada aracında kendisine verilecek izini bekler. WORİDEYDA söyleyecek kişiler karşılıklı olarak dizilirler ve silahı olanlar gelinin şerefine ateş etmek için hazırlıklarını yaparlar(Silahın düğünlerimizde yasaklanmasından dolayı ateş etme kısımı uygulanmamaktadır ve sitemizde bunu belirtmemiz silah atılması gerekir anlamında değil,  yakın zamana kadar böyle uygulandığını hatırlatmak amacı iledir. Silah atmanın yasaklanmasına desteğimiz sürmektedir.)Ve gelin atından yada aracından inerek TASAYÜZA yanında bulunduğu halde eve doğru yürür. İşte bu sırada bahçede karşı karşıya dizilmiş insanlar yine karşılıklı bir şekilde WORİDEYDA söylemeye başlarlar. Gelin yanındakilerle birlikte aralarından saygı ile geçer ve WORİDEYDA bitene kadar geçen sürede aralarda bir kaç kez TEMENNA denen hafif saygı ve teşekkür çömelmesi yapar ve yürümeye devam eder. Evin önünde toplanan çocuklarda, kadınların gelinin başından aşağı saçtıkları şekerleri kapışırcasına toplar. Genelde gelinin ayağının altına tabak koyulur ve geline bu tabak kırdırılır. Evin eşiğinde gençlerin tuttuğu kamaların altından geçerken patlayan silahlar gelinin eve girmesine eşlik eder.

Peki WORİDEYDA nereden çıkmıştır ve ne anlama gelmektedir? Çok eski zamanlarda birbirlerini seven RADA ve MOFA adında iki genç evleneceklerdir. Düğün günü gelir çatar ve gelin ata bindirilip düğün evine doğru yola çıkarılır. Gelin henüz yolda iken MOFA'nın ölüm haberi gelir damat evine ve gelinin bundan haberi yoktur. Geleneklerimize göre gelin bahçede atından inmeden aynen baba evine geri dönebilir. Bahçeye girmekte olan gelinin atının üzengisini hemen koşarak tutan ev sahipleri gelinin attan inmesine fırsat vermeden acı haberi verirler kendisine. Kızım durum budur ve sen geri dönme hakkına sahipsin tarzı bir konuşma yaparlar. Ve konuşmaları bittiğinde gelin atından inerek ''BEN EVİMDEN BU HANEYE GELİN OLARAK ÇIKTIM VE BUNDAN SONRADA SİZİN KIZINIZIM'' der. Ve bu olay karşısında düğün yerinde bulunanlar acıklı acıklı MOOOOOFAAAA diye AĞIT söylemeye başlarlar. Ve günümüze kadar bu olayı unutturmamak adına düğünlerimize WORİDEYDA ile başlama geleneği sürmektedir. Günümüzde WORİDEYDA söyleyenlerin sayısı azalmaya başlaması ile birlikte biz AHAKUYTRA olarak etrafımıza WORİDEYDA söylemeyi öğretmeye devam edeceğiz.

Neden bir düğünde neşeli bir şeyler yerine WORİDEYDA gibi acıklı bir şarkı söylenir sorusuna bu olay bir cevap olmuştur sanırız.

DİPNOT:ABZIP BÖLGESİ MOFA DERKEN AHÇIPSALAR MOKA DERLER. ABZIP VE AHÇIPSALAR'DA WORİDEYDA'NIN MAKAMLARINDA ÇOK KÜÇÜK FARKLILIKLAR OLSADA HEMEN HEMEN AYNIDIR. SADZ, TSABAL VE AŞUWALAR(ESKİŞEHİR, İNEGÖL,SAMSUN V.B) 'DA SÖYLENİŞTE FARKLILIKLAR GÖZE ÇARPMAKTA İSEDE HEPSİ AYRI BİR TATDIR. YAKINDA WORİDEYDA VİDEOLARINIDA BEĞENİNİZE SUNACAĞIZ..

Son Güncelleme ( Cumartesi, 14 Ağustos 2010 00:25 )
 

Yorumlar 

 
+1 #8 Zerrin 2009-02-24 02:44 AHISRA YA Bİ BAKAYIM DEDİM ŞAŞIRDIM.MIZIKA İLE OYNAYAN BENİM..KALAYIK KÖYÜ VE APSINI YA YOLLANMAK ÜZERE BABAMIN ORGANİZE ETTİGİ,ATİLLA AÇÜŞBA NIN YAPTIĞI ÇEKİM..SİLAH ATILIRKEN OYNAMIYORDUM AMA O GÜN ÖZELDİ.ANAVATANA MUHACERTTE YAŞATILAN KÜLTÜR YOLLANACAKTI.AYHABILRLA OYUNUN TADI DA Bİ BAŞKAYDI..SİTENİZDE BU VİDEOYU GÖRMEK MUTLANDIRDI.YITABUP..VE BEN HALA OYNUYORUM.WARADA ADİGE ABHAZ HALK ŞARKILARI 7 den77 YE GRUBUN DA KÜLTÜRE KATKIYA DEVAM EDİYORUM…
 
 
+4 #7 Zerrin 2009-02-24 02:04 TOPLUMSALVE KÜLTÜREL UĞRAŞLARINIZI KUTLUYORUM..ELİMDEKİ ORHAN AŞAMBA ARŞİVİNDEN SİZE KAYNAK AKTARABİLİRİM.BU SİTEDE YARARLI OLACAĞI İNANCINDAYIM.."tasagara"videosu var elimde 25 yıl önce çekilmiş..ZERRİN AŞAMPHA
 
 
+1 #6 akusbaomer 2009-02-19 02:09 iki düğünde gordum yapıldıgını bu adetimizin unutulmaması ve yapılması için abhaz kızlarımıza sesleniyorumbur dan arabadan nmeyin voredayda isteyin herkes ögrensin yapsın )))
 
 
0 #5 mykabba 2009-02-18 00:28 Yener dayı.Bu unutulan adeti bundan sonraki köy dugunlerinde en azından bilenlerle yapsak!herkesin dikkatini ceker sanırım.tabiki orjinali gibi olmaz ama…
 
 
+2 #4 cızıpha 2009-02-09 16:55 merhaba ben yeni üye oldum .siteyi tesadüfen gördüm.çok mutlu oldum.EMEĞİ GEÇEN HER KESE TEŞEKKÜRLER
 

Üye olmadan yorum yazamazsınız.

Üye
olmak için tıklayın.

JoomlaWatch Stats 1.2.8b_08-dev by Matej Koval